‘Betrouwbare en onafhankelijke informatie’ over gender: hoe onafhankelijk zijn Transvisie, het COC en Thuisarts?

Hoe onafhankelijk zijn de bronnen over gender die de overheid aanbeveelt? Het korte antwoord: twee van de drie zijn belangenorganisaties die voor het grootste deel van hun inkomsten afhangen van de overheid, en de derde baseert haar tekst voor ouders mede op informatie van een van die twee. Dit artikel loopt de drie kanalen na aan de hand van wat zij zelf publiceren.

Wat het kabinet schrijft

Op 1 oktober 2026 beantwoordde staatssecretaris Tielen Kamervragen over genderkritische websites. Antwoord 13 luidt: ‘Om tegenwicht te bieden aan websites met foutieve informatie, is het belangrijk dat mensen via betrouwbare kanalen laagdrempelig betrouwbare en onafhankelijke informatie kunnen inwinnen. Voorbeelden hiervan zijn Thuisarts.nl, websites van patiëntenverenigingen zoals Transvisie en de jongerenhulplijn Genderpraatjes (die binnenkort geïntegreerd wordt met Switchboard, de lhbtiq+-hulplijn van het COC).’

De bewering die hier getoetst wordt, is het woord onafhankelijk.

Transvisie: patiëntenvereniging met een lobbytaak

Transvisie noemt in haar jaarrekening 2025 als een van haar vier ontwikkelpaden: ‘Lobbyen, overleggen en bespreekbaar maken (belangenbehartiging)’. Van de 112.408 euro aan baten kwam 76.488 euro uit subsidies van overheden. Dat is ruim twee derde.

Het COC: ‘in grote mate afhankelijk’

Switchboard is de hulplijn van het COC. Het COC ontving in 2025 volgens zijn geconsolideerde jaarrekening 12.309.354 euro aan subsidies van overheden, op 14.567.323 euro aan totale baten. In het jaarverslag staat dat het COC ‘in de financiering in grote mate afhankelijk’ is ‘van Nederlandse overheidssubsidies’. Een groot deel van dat geld is bestemd voor internationale programma’s; de bedragen per ministerie staan op Genderballast.nl.

Thuisarts: gemaakt met informatie van Transvisie

Thuisarts.nl is een samenwerkingsverband van het Nederlands Huisartsen Genootschap met de Federatie Medisch Specialisten en Patiëntenfederatie Nederland. Thuisarts schrijft dat de kosten worden betaald door de beroepsorganisaties van artsen, de overheid, zorgverzekeraars en andere zorgorganisaties, en voegt toe: ‘De overheid en verzekeraars hebben geen invloed op de informatie van Thuisarts.’

Onder de pagina voor ouders, Mijn kind twijfelt over wie die is, staat hoe de tekst tot stand kwam: artsen en tekstschrijvers maakten haar met de Jeugdwijzer genderidentiteit voor huisartsen en met ‘informatie van Transvisie’. Voor meer informatie verwijst de pagina naar het NJi, Transvisie en Iedereen is anders. Het derde kanaal steunt dus op het tweede.

De kring sluit zich

Ook Pointer, het programma waarop de Kamervragen zijn gebaseerd, eindigt zijn artikel met dezelfde verwijzing: ‘Wie betrouwbare informatie zoekt over het onderwerp, kan terecht bij de huisarts, transgendernetwerk.nl of transvisie.nl.’ Omroep, kabinet en voorlichtingssite verwijzen naar dezelfde kleine groep organisaties, en die organisaties worden door de overheid betaald.

Wie organisaties betaalt die lobby tot hun taak rekenen en hun voorlichting vervolgens ‘onafhankelijk’ noemt, verspreidt in onze ogen geen neutrale informatie maar een standpunt met een overheidsstempel. Dat noemen wij propaganda. Het woord is ons oordeel; de cijfers eronder zijn van de organisaties zelf.

Wat hierbij hoort

Afhankelijk zijn van subsidie is niet hetzelfde als onjuiste informatie geven. Transvisie en het COC hebben ervaringskennis en kunnen juiste informatie bieden; dat wordt hier niet bestreden. Thuisarts verklaart dat geldgevers geen invloed hebben op de inhoud, en wij hebben geen aanwijzing dat dit anders is. Het bezwaar is beperkter: een belangenorganisatie is geen onafhankelijke bron, en een lezer hoort dat te weten.

Conclusie

Het oordeel over het woord onafhankelijk in antwoord 13 is: misleidend. Twee van de drie genoemde kanalen zijn belangenorganisaties met een lobbytaak en een overheid als grootste geldgever. Het derde, Thuisarts, is opgezet door artsen, maar schreef de tekst voor ouders mede met informatie van Transvisie. Wat op die pagina voor ouders staat en ontbreekt, is nagelopen op Deouders.nl. Hoe de Gezondheidsraad dezelfde zorg ‘zorgvuldig’ noemt en tegelijk het bewijs zwak, staat in ons artikel over het advies van de Gezondheidsraad.

Bronnen

— Antwoord van staatssecretaris Tielen op vragen van het lid Podt, antwoord 13, Aanhangsel Handelingen II 2026–2027, nr. 196 (2026Z17085), ontvangen 1 oktober 2026.

— Stichting Transvisie, Jaarrekening 2025, pagina 8 en 9, transvisie.nl

— Federatie COC Nederland, Jaarverslag en jaarrekening 2025, geconsolideerde staat van baten en lasten en paragraaf Afhankelijkheid subsidie, coc.nl

— Thuisarts, Over Thuisarts (Wie betalen Thuisarts?), thuisarts.nl

— Thuisarts, Mijn kind twijfelt over wie die is (gender), onderdeel Over deze tekst, laatst gewijzigd 9 juni 2026, thuisarts.nl

— Pointer (KRO-NCRV), Ruim 30 Nederlandse websites online met desinformatie over trans mensen, 8 juli 2026, pointer.kro-ncrv.nl

— Beeld: oranje megafoon aan een oranje muur. Foto: Oleg Laptev via Unsplash.