Geen Moederdag maar 'Jij-dag': de taalgids die moeders wegschrijft

Het voorbeeld: Moederdag moet eraan geloven

In juli 2026 werd bekend hoe een 'inclusieve taalgids' tot stand kwam die adviseert om Moederdag om te dopen tot 'Jij-dag'. De redenering: niet ieder kind heeft een moeder, niet iedere ouder die zorgt identificeert zich als moeder, en dus is het woord uitsluitend. De oplossing: schrap het woord. Geen Moederdag meer, maar een dag voor 'jou' — wie of wat je ook bent.

De redenering ontleed

De logica lijkt op het eerste gezicht meelevend: er zijn kinderen zonder moeder, en dat kan pijnlijk zijn. Maar kijk wat de redenering werkelijk doet:

• De uitzondering wordt de regel. Omdat een klein deel van de kinderen geen moeder (meer) heeft, mag niemand het woord nog gebruiken. Met dezelfde logica schaf je verjaardagen af (niet iedereen viert ze), Vaderdag, opa- en omadag en het woord 'gezin'.
• Het woord is het doelwit, niet het probleem. Een kind zonder moeder is niet geholpen met een 'Jij-dag'; het gemis blijft. Het enige wat verdwijnt, is de taal waarmee de rest van de samenleving iets waardevols benoemt.
• 'Inclusie' betekent hier: onzichtbaar maken. Moeders — de grootste zorggroep van het land — worden uit hun eigen feestdag geschreven. Dat heet inclusief, maar het is exclusie van de meerderheid ten gunste van een abstractie.

Het patroon: taal als proeftuin

Deze site documenteerde het eerder bij 'zwangere personen', 'mensen met een baarmoeder' en het geschrapte 'dames en heren': taal is de plek waar de genderideologie het eerst landt, omdat taal goedkoop lijkt. Geen wet, geen debat, geen budget — gewoon een gids, een richtlijn, een stijlboek. Maar taal is niet goedkoop. Wie de woorden 'moeder' en 'vrouw' systematisch vervangt, verschuift wat normaal is — en dat is precies de bedoeling. De gids is geen service; het is beleid zonder mandaat.

Wie dit bedenkt — en wie het moet dragen

Zulke gidsen komen vrijwel altijd uit dezelfde koker: communicatieafdelingen en diversiteitsadviseurs die elkaars documenten citeren. Er is geen moederbeweging die om afschaffing van Moederdag vroeg, geen peiling die er draagvlak voor toont, geen kind dat erom bad. De doelgroep van de wijziging is niet het publiek maar de organisatie zelf: het laat zien dat men bij de tijd is. De kosten — vervreemding, irritatie, en het gestage verdwijnen van gewone woorden uit het publieke domein — zijn voor iedereen.

De toets die elke taalgids zou moeten doorstaan

Drie vragen volstaan. Eén: welk concreet probleem lost de wijziging op, en voor hoeveel mensen? Twee: wat raakt er verloren voor alle anderen? Drie: is hierover iemand geraadpleegd buiten de eigen kring? De Jij-dag zakt voor alle drie. Er is geen meetbaar probleem, het verlies is reëel — een breed gedeeld cultuurmoment en een woord dat miljoenen mensen dierbaar is — en niemand is iets gevraagd.

Conclusie

Moederdag afschaffen ten gunste van 'Jij-dag' beschermt geen enkel kind en erkent geen enkele ouder; het schrapt alleen het woord 'moeder' uit de openbare ruimte. Dat is geen inclusie maar taalpolitiek: de wereld herschrijven door de woorden te vervangen. Wie moeders wil eren, viert Moederdag. Wie een ideologie wil uitdragen, maakt er een Jij-dag van.