Nog meer regenboogellende: de jaarlijkse sociale hysterie kleurt Amsterdam

Amsterdam ondergedompeld in regenboogkleuren

Amsterdam is weer eens ondergedompeld in een zee van regenboogvlaggen, glitter, technobeats en politieke zelfcongratulatie. Op 1 augustus voeren tachtig boten in de Canal Parade van WorldPride 2026 door de grachten, keken enkele honderdduizenden bezoekers toe en vierde burgemeester Femke Halsema het feest op het water; 's avonds trad Madonna op tijdens het World Pride Music Festival in Afas Live (bron). Halsema zei een jaar eerder al waar het haar om gaat: "Het is juist daarom ook belangrijk dat allies zich uitspreken. Dat we laten zien dat queer mensen er niet alleen voor staan." Amsterdam heeft volgens haar "altijd voorop gelopen als het gaat om queer-rechten" (bron).

Mooie woorden. Maar wat hier werkelijk gebeurt, is geen neutrale viering van vrijheid. Het is de jaarlijkse institutionalisering van een ideologie die steeds meer ruimte eist, steeds minder tegenspraak duldt en steeds verder afdwaalt van biologische realiteit en gezond verstand.

Van emancipatie naar dogma

Oorspronkelijk ging het om gelijke rechten voor homoseksuele mannen en vrouwen: niet meer gediscrimineerd worden, niet meer belaagd, gewoon met rust gelaten worden. Dat is in Nederland grotendeels bereikt. Het burgerlijk huwelijk staat sinds 1 april 2001 open voor paren van gelijk geslacht (bron), de Algemene wet gelijke behandeling verbiedt onderscheid op grond van hetero- of homoseksuele gerichtheid (bron), en de meeste Nederlanders hebben geen enkele behoefte om iemand lastig te vallen om zijn of haar geaardheid.

Wat we nu zien is iets anders. De parade en de omringende WorldPride-retoriek draaien steeds meer om genderidentiteit, queer-identiteit als politieke categorie, en de eis dat de hele samenleving meedoet aan een speelse ontkenning van biologische sekse. Vlaggen, taalgebruik, schoolprogramma’s, corporate sponsors en gemeentecommunicatie moeten allemaal meebuigen. Wie dat niet doet, is geen ally maar een probleem.

Halsema’s nadruk op allies is veelzeggend. Solidariteit wordt niet meer gevraagd als vrijwillige steun, maar als morele plicht. De stad moet zich publiekelijk positioneren. Minister Yesilgöz stapte met leden van de krijgsmacht aan boord van de boot van het ministerie van Defensie, en de burgemeester voer zelf mee (bron). Dat is geen neutrale tolerantie meer; dat is staatspromotie van één specifieke levensbeschouwing.

De kosten van de hysterie

De gemeente Amsterdam maakte in juni 2025 bekend 2 miljoen euro voor WorldPride beschikbaar te stellen: 500.000 euro in 2025 voor de voorbereiding en 1,5 miljoen euro in 2026 (bron). De parade zelf verliep onder verscherpte beveiliging, na de aanslag op een Pride-bijeenkomst in Berlijn een week eerder (bron). Geweld tegen mensen om hun geaardheid is verwerpelijk en moet hard bestreden worden. Maar het is een intellectuele en morele fout om elk geweld te gebruiken als bewijs dat de hele samenleving zich moet onderwerpen aan de nieuwste genderretoriek.

Ondertussen blijft de kritiek op de excessen van de genderideologie — medicalisering van genderdysfore jongeren, het verdwijnen van vrouwenruimtes, de druk op wetenschap en taal — grotendeels taboe in de mainstream. Wie erop wijst dat biologische sekse bestaat, dat kinderen beschermd moeten worden tegen experimentele behandelingen, of dat queer als politieke identiteit niet hetzelfde is als homoseksualiteit, wordt snel in de hoek van de haters geplaatst. Dat is geen vrijheid. Dat is ideologische dwang.

Feest of machtsvertoon?

Een feest mag. Mensen mogen zich verkleden, feesten, dansen en hun identiteit vieren. Niemand hoeft dat te verbieden. Maar wanneer de overheid, het bedrijfsleven en de media zich massaal achter één specifieke ideologie scharen, wanneer kritiek wordt geframed als een aanval op de gemeenschap, en wanneer de hele stad letterlijk in de kleuren van die ideologie wordt gedwongen, is het geen vrijblijvend feest meer. Het is sociale hysterie met institutionele steun.

De echte vrijheid bestaat erin dat mensen hun eigen leven leiden zonder dat de staat of de culturele elite hen dwingt tot publieke bekentenissen van loyaliteit. Homoseksuele mannen en vrouwen hebben recht op veiligheid en gelijkheid voor de wet. Dat recht wordt niet versterkt door eindeloze parades, genderneutrale taalregels of de eis dat iedereen ally is. Het wordt eerder ondermijnd wanneer de beweging zich koppelt aan een ideologie die biologie ontkent en dissenters tot vijanden verklaart.

Amsterdam kan toleranter en vrijer zijn door minder te preken en meer te laten. Minder vlaggen, minder morele chantage, minder allies-retoriek. Gewoon een stad waar volwassenen hun gang gaan en waar kinderen niet als politiek speelveld worden gebruikt. Dat zou pas echt vooruitgang zijn.