„De Cass Review is wetenschappelijk onderuitgehaald”

De claim

Het eindrapport van de Cass Review verscheen in april 2024 (bron). Kort daarna circuleerde de bewering dat de Review het bewijs had genegeerd: volgens een briefing van Stonewall waren 100 studies niet meegenomen, volgens de Britse actiegroep TransActual rustten de bevindingen op het uitsluiten van 98 procent van het relevante bewijs, en op X werd gesteld dat bijna alle studies terzijde waren geschoven omdat het geen dubbelblinde gecontroleerde studies waren (bron). Critici schreven dat de Review gegevens verkeerd gebruikt en haar eigen bewijsnormen schendt (bron).

De feiten

• De onderbouwing is gepubliceerd na peer review. De Review steunt op systematische literatuurstudies van de Universiteit van York, gepubliceerd in het vaktijdschrift Archives of Disease in Childhood (bron). Ook de critici van de Yale-groep spreken van het peer-reviewproces van dat tijdschrift (bron).
• '100 studies genegeerd' klopt niet. De twee York-reviews over puberteitsremmers en hormonen beoordeelden samen 103 studies: 2 van hoge, 58 van matige en 43 van lage kwaliteit (bron). De studies van matige en hoge kwaliteit werden samengevat en gebruikt voor de conclusies; de studies van lage kwaliteit werden wel beoordeeld, maar niet in die samenvatting meegenomen (bron) (bron). Stonewall corrigeerde zijn verklaring, TransActual haalde de bewering weg en de Britse parlementariër Dawn Butler, die het getal in het Lagerhuis had genoemd, corrigeerde zichzelf (bron).
• Geen eis van gerandomiseerd onderzoek. De York-onderzoekers beoordeelden de studies met een aangepaste versie van de Newcastle-Ottawa-schaal (bron), waarbij een studie ook zonder loting als hoge kwaliteit kan gelden (bron). Geen van de twee studies van hoge kwaliteit was een gerandomiseerde trial (bron).
• NHS England voert de aanbevelingen uit. In augustus 2024 publiceerde NHS England een tweejarig plan om de aanbevelingen van de Review uit te voeren (bron).
• Zweden en Finland kwamen eerder tot vergelijkbare conclusies. Volgens het eindrapport konden de York-onderzoekers van alle internationale richtlijnen alleen de Finse (2020) en de Zweedse (2022) aanbevelen voor de praktijk. De Zweedse richtlijn beperkt medische behandeling tot onderzoeksverband of uitzonderlijke gevallen, en de Finse kwam tot vergelijkbare conclusies over de onzekerheid van het bewijs (bron).
• De BMA evalueerde de Review. In juli 2024 nam de raad van de British Medical Association een motie aan over zorgen bij de snelle maar selectieve uitvoering van de aanbevelingen, en kondigde de BMA een eigen evaluatie aan (bron). Die evaluatie verscheen in mei 2026. Volgens de hoofdauteur, professor David Strain, is Cass bevestigd in de manier waarop zij de gegevens benaderde; de BMA blijft wel tegen een verbod op puberteitsremmers (bron) (bron).

Het Yale-rapport en andere kritiek

Het meest aangehaalde tegenstuk is een rapport van negen auteurs met als eerste auteur de Yale-kinderarts Meredithe McNamara, onder wie artsen en onderzoekers die zelf transgenderjongeren behandelen en een hoogleraar van Yale Law School. Het is gepubliceerd als los document, niet in een wetenschappelijk tijdschrift (bron). Een artikel in Archives of Disease in Childhood (Cheung e.a., 2025) noemt dit stuk niet peer-reviewed en geschreven voor een vooral juridisch doel, en concludeert dat veel van de methodologische kritiek op de Review en de York-reviews ongegrond is (bron). Er is ook kritiek die wel na peer review is verschenen: Noone e.a. (2025) beoordeelden de zeven York-reviews met het instrument ROBIS en zagen bij elke review een hoog risico op vertekening (bron).

Conclusie

De bewering dat de Review honderd studies negeerde, is door Stonewall, TransActual en Dawn Butler gecorrigeerd. Er bestaat gepubliceerde kritiek op de methode, maar ook gepubliceerd weerwoord, en volgens de hoofdauteur van de BMA-evaluatie uit 2026 is Cass bevestigd in de manier waarop zij de gegevens benaderde. Dat de Review wetenschappelijk is onderuitgehaald, is onwaar.